Banner image

Ghostwriting, czym jest i czy warto si臋 tym zajmowa膰?

Ghostwriting, czym jest i czy warto si臋 tym zajmowa膰?

8 kwietnia 2021

Pisanie dowolnych tekst贸w na strony internetowe to nie tylko ci臋偶ka praca. Dla kogo艣, kto podchodzi do tego z prawdziw膮 pasj膮, zaw贸d copywritera daje mo偶liwo艣膰 poszerzenia swoich horyzont贸w, zyskania wiedzy z r贸偶nych dziedzin, sprawia te偶 wiele satysfakcji. W tym momencie zatrzymam si臋 i nie b臋d臋 dalej wylicza艂 zalet, bo jest wielu autor贸w, dla kt贸rych satysfakcja ze swojego tekstu to sprawa co najmniej drugorz臋dna. W takiej sytuacji mamy najcz臋艣ciej do czynienia z osobami, kt贸rych g艂贸wnym zaj臋ciem jest ghostwriting, niezbyt etyczne dzia艂ania, jakimi moim zdaniem nie powinien si臋 zajmowa膰 偶aden szanuj膮cy si臋 copywriter.

Ghostwriting, co to w艂a艣ciwie jest?

copywriter przy pracy

Z tym poj臋ciem na pewno zetkn膮艂 si臋 ka偶dy mi艂o艣nik kina i tw贸rczo艣ci Romana Pola艅skiego, re偶ysera filmu zatytu艂owanego 鈥濧utor widmo鈥, w kt贸rym wspania艂膮 rol臋 tytu艂owego autora zagra艂 Ewan McGregor. Pisz膮c ksi膮偶k臋 dla by艂ego premiera Wielkiej Brytanii, zajmowa艂 si臋 w艂a艣nie tym, co chc臋 przedstawi膰 nieco szerzej.

Zacznijmy od samego s艂owa ghostwriting, powsta艂ego z po艂膮czenia dw贸ch innych, 鈥瀏host鈥 鈥 duch oraz 鈥瀢riter鈥 鈥 pisarz. Definiuj膮c za艣 ca艂e poj臋cie w najbardziej zrozumia艂y spos贸b, mo偶na powiedzie膰, 偶e jest to osoba pisz膮ca dla kogo艣 innego dowolne tre艣ci, nie tylko ksi膮偶ki, ale i artyku艂y prasowe, czy wpisy na blogi i niepodpisuj膮ca ich swoim nazwiskiem, zrzekaj膮ca si臋 autorstwa. Za autora jest wi臋c uwa偶any zleceniodawca i to w艂a艣nie on podpisuje si臋 pod takim tekstem.

Niestety zjawisko to staje si臋 coraz bardziej popularne i korzystaj膮 z niego r贸wnie偶 ludzie z pierwszych stron gazet, aktorzy, politycy i celebryci. Zamawiaj膮 oni u autor贸w widmo przede wszystkim swoje biografie, t艂umacz膮c si臋 najcz臋艣ciej brakiem czasu na ich napisanie, a nie wymaganych do tego umiej臋tno艣ci. Dzi臋ki temu mog膮 skuteczniej wykreowa膰 sw贸j wizerunek i budowa膰 popularno艣膰, na kt贸rej zazwyczaj najbardziej im zale偶y. R贸wnie cz臋sto swoje ksi膮偶ki zamawiaj膮 tw贸rcy, kt贸ry z jakich艣 przyczyn nie s膮 w stanie sami pisa膰, a nadal chc膮 istnie膰 w 艣wiadomo艣ci odbiorc贸w, albo zale偶y im na wydawaniu kilku ksi膮偶ek rocznie, a samodzielnie nie s膮 w stanie tego osi膮gn膮膰.

Ghostwriter a copywriter, podobie艅stwa mi臋dzy tymi profesjami

Oba zawody, ghostwritera oraz copywritera, s膮 nieustannie mylone albo, o zgrozo, wr臋cz uwa偶ane za to偶same. W pewnym sensie mo偶na by si臋 z tym zgodzi膰, bo nie zawsze autor danego tekstu publikuje go pod swoim nazwiskiem, r贸wnie cz臋sto pod pseudonimem. Jednak偶e bynajmniej moim zdaniem, nie ma to nic wsp贸lnego z byciem autorem widmo, chocia偶 pewne podobie艅stwa mi臋dzy tymi dwoma profesjami istniej膮.

Dotycz膮 one przede wszystkim rodzaj贸w tworzonych tre艣ci i ghostwriter, tak samo, jak copywriter, musi perfekcyjnie opanowa膰 pisanie takich tekst贸w, jak:

  • artyku艂y na dowolne tematy;
  • artyku艂y o charakterze eksperckim;
  • wpisy na blogi, prywatne i firmowe;
  • prace naukowe;
  • prace dyplomowe, licencjackie i magisterskie, kt贸rych nie musi umie膰 pisa膰 copywriter;
  • komentarze pod wpisami na stronach internetowych;
  • ksi膮偶ki i scenariusze.

Jak wida膰, zakres pracy jest wyj膮tkowo szeroki i wymaga r贸wnie du偶ych umiej臋tno艣ci, dlatego autora widmo, tak jak ka偶dego innego tw贸rc臋 tekst贸w, powinno cechowa膰:

  • przys艂owiowe lekkie pi贸ro, du偶e zdolno艣ci p艂ynnego przelewania swoich my艣li na papier, czy ekran komputera;
  • bardzo dobra znajomo艣膰 j臋zyka polskiego i wszystkich obcych, w kt贸rych ewentualnie tworzy;
  • du偶e zdolno艣ci komunikacyjne pozwalaj膮ce na dobry kontakt ze zleceniodawc膮 i b艂yskawiczne reagowanie na wszystkie jego uwagi co do pisanych tre艣ci;
  • umiej臋tno艣膰 pracy pod siln膮 presj膮 czasu;
  • zdolno艣膰 do wyszukiwania wiarygodnych i merytorycznych 藕r贸de艂 potrzebnych informacji;
  • dotrzymywanie raz ustalonych termin贸w;
  • doskona艂a znajomo艣膰 narz臋dzi u偶ywanych tak偶e przez copywriter贸w;
  • znajomo艣膰 zasad pozycjonowania stron.

Ghostwriter a copywriter, zasadnicze r贸偶nice

Na konieczno艣ci posiadania takich samych umiej臋tno艣ci podobie艅stwa si臋 jednak ko艅cz膮, mimo 偶e wielu autorom odpowiada bycie 鈥瀌uchem鈥. Wskazuj膮 r贸wnie偶 na pewne zalety tej profesji, chocia偶 kieruj膮c si臋 jedynie materialnymi przes艂ankami, m贸wi膮c o wy偶szych wynagrodzeniach za takie same teksty i jednocze艣nie mniejszej konkurencji na rynku. Jednak偶e te zalety to za ma艂o, a aspekty etyczne mog膮 szybko przys艂oni膰 zarabianie wi臋kszych pieni臋dzy, ni偶 鈥瀦wyk艂y鈥 copywriter.

Ghostwriting, czy jest legalny w 艣wietle prawa?

pisarz przy maszynie do pisania

Najwi臋ksze dyskusje wzbudzaj膮 jednak nie zarobki ghostwriter贸w, ale kwestie etyczne i prawne tego zawodu. Mimo 偶e stawki faktycznie s膮 wy偶sze, a autor mo偶e, w niekt贸rych przypadkach, nawet wynegocjowa膰 procent zysk贸w ze sprzeda偶y np. ksi膮偶ki, to jednak takie proceder nie jest do ko艅ca legalny. Pozornie uk艂ad pomi臋dzy autorem widmo, a jego zleceniodawc膮 wydaje si臋 prosty. Ghostwriter pisze tekst, przesy艂a do klienta, inkasuje honorarium i uwa偶a spraw臋 za za艂atwion膮, bo przecie偶 go sprzeda艂.

Polskie prawo jednak偶e nie podchodzi do tego w taki bezproblemowy spos贸b, podlega to bowiem pod obowi膮zuj膮c膮 w naszym kraju ustaw臋 o prawach autorskich. Dotyczy to tak偶e tworzonych tre艣ci i w ich przypadku powinni艣my rozr贸偶ni膰 dwa rodzaje praw autorskich:

  • maj膮tkowe;
  • osobiste.

Prawa autorskie maj膮tkowe mo偶na zby膰, w ka偶dy dozwolony przez prawo spos贸b, w tym i oczywi艣cie przez sprzeda偶 tekstu. Jednak偶e prawa autorskie osobiste s膮 niezbywalne, czyli tak naprawd臋 ghostwriter nie mo偶e ich przenie艣膰 na osob臋 trzeci膮, czyli t臋, kt贸ra podpisze si臋 pod jego dzie艂em. Mo偶na wi臋c powiedzie膰, 偶e zleceniodawca, rozpowszechniaj膮c takie dzie艂o, pope艂nia przest臋pstwo, polegaj膮ce na plagiacie, a sam ghostwriter mo偶e zosta膰 poci膮gni臋ty do odpowiedzialno艣ci za 鈥瀢prowadzenie w b艂膮d, co do autorstwa鈥 co do danego utworu.

Ghostwriting aspekty etyczne i moralne

Kwestie prawne to jedna sprawa, ale warto te偶 rozwa偶y膰 wspomniane aspekty etyczne i moralne, zanim kto艣 zdecyduje si臋 na tak膮 form臋 kariery pisarskiej. Moim zdaniem jest to nieetyczne i mo偶na to uzna膰 po prostu za zwyczajne oszustwo, praktyk臋, kt贸rej ka偶dy szanuj膮cy si臋 copywriter powinien unika膰. O ile napisanie wpisu na bloga, czy artyku艂u nie jest mo偶e a偶 tak szkodliwe, to napisanie za kogo艣 pracy magisterskiej czy licencjackiej uwa偶am za czyn naganny i dziwi臋 si臋 tw贸rcom, kt贸rzy robi膮 to na co dzie艅. Niestety, zdaj臋 sobie r贸wnie偶 spraw臋 z tego, 偶e zjawisko to jest coraz powszechniejsze i b臋dzie ros艂o mimo ewentualnych konsekwencji prawnych.

2 Comments

  • Sitab
    11 maja 2021

    Czyli lepiej nie bawi膰 si臋 w takie rzeczy, tylko na spokojnie wyj膮膰 jakiego艣 copyrightera lub agencj臋, 偶eby nie musie膰 si臋 martwi膰 o naruszanie prawa 馃槈 Dzi臋ki za tekst!

    • Piotr P艂ucienniczak
      8 lipca 2021

      Dok艂adnie, lepiej zaoszcz臋dzi膰 sobie k艂opot贸w. Dzi臋kujemy za komentarz 馃檪

  • Zostaw odpowied藕

    Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczy膰 spam. Dowiedz si臋 wi臋cej jak przetwarzane s膮 dane komentarzy.