Jak napisa膰 ksi膮偶k臋 鈥 poradnik dla pocz膮tkuj膮cych

Jak napisa膰 ksi膮偶k臋 鈥 poradnik dla pocz膮tkuj膮cych

5 lutego 2021

Podstaw膮 zawodu copywritera, bez kt贸rej nie ma co nawet my艣le膰 o zastaniu autorem poczytnych wpis贸w na blogach czy stronach firmowych, jest czytanie ksi膮偶ek. Jeden z najwybitniejszych pisarzy, niestety ju偶 nie偶yj膮cy, Umberto Eco napisa艂 kiedy艣 znamienne zdanie, 偶e 鈥濳to czyta ksi膮偶ki, ten 偶yje podw贸jnie鈥. Jest w tym wiele prawdy, czytaj膮c, prze偶ywamy przygody setek, je艣li nie tysi臋cy postaci literackich, do ostatniego rozdzia艂u ksi膮偶ki 偶yj膮c ich, a nie w艂asnym, cz臋sto nudnym i monotonnym 偶yciem.

Znajd膮 si臋 oczywi艣cie malkontenci z uporem twierdz膮cy, 偶e jest przecie偶 Internet, telewizja i inne media, wi臋c po co czyta膰, ale ich w膮t艂e argumenty mo偶na szybko obali膰. Czytanie ma wiele niepodwa偶alnych i bezdyskusyjnych zalet, kt贸re przedstawi臋 poni偶ej, mog膮cych jednocze艣nie sk艂oni膰 copywritera do p贸j艣cia jeszcze dalej. Z tego wpisu dowie si臋, jak napisa膰 ksi膮偶k臋 krok po kroku i stworzy膰 w艂asne dzie艂o, znacznie wykraczaj膮ce poza to, czym zajmuje si臋 obecnie.

Co daje nam regularne czytanie ksi膮偶ek

pisarz przy pracy

呕yjemy w dobie powszechnego dost臋pu do medi贸w elektronicznych, przede wszystkim globalnej sieci, z kt贸rych korzystamy codziennie praktycznie bez ogranicze艅. I w艂a艣nie ten brak ogranicze艅, mimo oczywi艣cie licznych zalet Internetu, sprawia, 偶e roku na rok maleje liczba czytelnik贸w, r贸wnie偶 w naszym kraju. Warto jednak od czasu do czasu oderwa膰 si臋 od kolejnego filmu na YouTube i si臋gn膮膰 po ksi膮偶k臋, najlepiej jej tradycyjne, papierowe wydanie, chocia偶 r贸wnie dobra b臋dzie wersja na tablet lub czytnik, albo tak popularny ostatnio audiobook.

Korzy艣ci, jakie dzi臋ki temu odniesiemy, jest mn贸stwo, rosn膮cych wraz z ilo艣ci膮 przeczytanych ksi膮偶ek, a najwa偶niejsze, jakie warto wymieni膰 i przedstawi膰 nieco szerzej to:

1. Wzbogacenie s艂ownictwa

Absolutnie niezb臋dne z punktu widzenia pracy autora pisz膮cego r贸偶ne rodzaje tekst贸w, nie tylko ksi膮偶ki. Czytaj膮c codziennie, poznajemy nowe, cz臋sto bardzo trudne s艂owa, ich znaczenie, a nawet odmian臋 i z czasem zaskoczeni zauwa偶ymy, 偶e ju偶 nie musimy ci膮gle zagl膮da膰 do s艂ownika synonim贸w. Jednocze艣nie wzro艣nie zdolno艣膰 p艂ynnego wypowiadania si臋, elokwencja umo偶liwiaj膮ca podj臋cie dyskusji praktycznie na ka偶dy temat, a pisanie ksi膮偶ki lub ka偶dego innego tekstu oka偶e si臋 wr臋cz dziecinnie proste.

2. Stymulacja m贸zgu i rozszerzenie wiedzy

Czytanie bardzo dobrze wp艂ywa na nasze zdrowie i kondycj臋 psychiczn膮, m贸zg wymaga bowiem sta艂ej stymulacji, aby zachowa艂 sprawno艣膰 a偶 do p贸藕nej staro艣ci. Poprawie ulega koncentracja, wzrastaj膮 jednocze艣nie zdolno艣ci poznawcze, nie b臋dziemy te偶 mieli problemu z przyswojeniem sobie w kr贸tkim czasie i zapami臋taniem du偶ych ilo艣ci informacji.

Kolejn膮 istotn膮 korzy艣ci膮, jak膮 daje si臋gni臋cie po ksi膮偶k臋, jest widoczne poszerzenie wiedzy, a przeprowadzane badania jasno pokazuj膮, 偶e ludzie, kt贸rzy regularnie czytaj膮, s膮 po prostu m膮drzejsi. Warto wi臋c codziennie dowiadywa膰 si臋 nowych rzeczy, przydatnych tak偶e w pracy zawodowej oraz by膰 postrzeganym przez otoczenie jako cz艂owiek 鈥瀘czytany鈥 i elokwentny.

3. Wi臋ksza wyobra藕nia, wra偶liwo艣膰 i empatia

Napisanie ksi膮偶ki, czy niemal dowolnego tekstu wymaga od autora nie tylko dobrego warsztatu pisarskiego, ale i tego przys艂owiowego 鈥瀕ekkiego pi贸ra鈥, kt贸re mo偶e mie膰 tylko osoba charakteryzuj膮ca si臋 du偶膮 wyobra藕ni膮. J膮 tak偶e pozwala rozwin膮膰 odpowiednio dobrana lektura, u艂atwiaj膮c wyobra偶enie sobie, wizualizacj臋 w umy艣le ludzi, ich zachowania czy miejsc, w kt贸rych chcemy ich umie艣ci膰 na kartach powstaj膮cej ksi膮偶ki.

Zalet膮 czytania, kt贸rej absolutnie nie wolno pomin膮膰, jest wzrost empatii i wra偶liwo艣ci na wiele aspekt贸w 偶ycia, przede wszystkim na drugiego cz艂owieka. Wraz z ilo艣ci膮 przeczytanych ksi膮偶ek, zaczynamy zauwa偶a膰 problemy ludzi wok贸艂 nas, stajemy si臋 na nie wra偶liwi i staramy si臋 pom贸c je rozwi膮za膰. Wynika to r贸wnie偶 z faktu, 偶e lepiej zaczynamy rozumie膰 otaczaj膮cy nas 艣wiat, jego z艂o偶ono艣膰 i wielop艂aszczyznowo艣膰, a ka偶de wydarzenie, z jakim si臋 stykamy, oceniamy z w艂a艣ciwej perspektywy.

4. Mniejszy stres

Jedn膮 z chor贸b cywilizacyjnych, z kt贸rymi stykamy si臋 w naszym 偶yciu, jest stres, stany napi臋cia nerwowego momentami a偶 tak silne, 偶e utrudniaj膮 lub uniemo偶liwiaj膮 normalne funkcjonowanie. Aby je zniwelowa膰, si臋gamy zazwyczaj po 艣rodki farmakologiczne, nie wiedz膮c nawet, 偶e poziom stresu pomo偶e skutecznie zmniejszy膰 ciekawa ksi膮偶ka.

Sprawi, 偶e poczujemy si臋 zrelaksowani, wypoczniemy po d艂ugim i ci臋偶kim dniu pracy, dzi臋ki temu, 偶e zag艂臋biaj膮c si臋 w lektur臋, oderwiemy si臋 od otaczaj膮cej nas szarej rzeczywisto艣ci i przeniesiemy si臋 w ca艂kiem nowy 艣wiat. Ksi膮偶ka to lek nie tylko na stres, ale i depresj臋, kt贸rej objawy pomaga 艂agodzi膰 poprzez pozytywn膮 stymulacj臋 odpowiedzialnej za to cz臋艣ci m贸zgu.

Jak napisa膰 dobr膮 ksi膮偶k臋 鈥 od czego nale偶y zacz膮膰 i jak si臋 nie zniech臋ci膰

Jak napisa膰 ksi膮偶k臋

Skoro wiemy ju偶, 偶e, jak napisa艂 kiedy艣 s艂ynny polski dziennikarz i pisarz Ryszard Kapu艣ci艅ski, 鈥炁籩by napisa膰 jedno w艂asne zdanie, trzeba przeczyta膰 tysi膮ce cudzych鈥, czas zacz膮膰 pisa膰, ale tak, aby inni chcieli to przeczyta膰. Wydawa膰 by si臋 mog艂o, 偶e pisanie ksi膮偶ki jest proste, zw艂aszcza dla copywritera, jednak偶e nie da si臋 po prostu usi膮艣膰 i pisa膰 bez wcze艣niejszego planowania i przygotowania si臋 do tej niew膮tpliwie ci臋偶kiej pracy.

Bez tego mo偶na za szybko si臋 zniech臋ci膰 albo stworzy膰 dzie艂o daleko odbiegaj膮ce od idea艂u oczekiwanego przez autora i przede wszystkim potencjalnych czytelnik贸w. Lepiej zastosowa膰 si臋 do wskaz贸wek ludzi, dla kt贸rych pisanie ksi膮偶ki to chleb powszedni, co pozwoli unikn膮膰 wielu b艂臋d贸w typowych dla pocz膮tkuj膮cych pisarzy i zwi膮zanego z tym zniech臋cenia.

Jak napisa膰 dobr膮 ksi膮偶k臋 鈥 najlepiej metod膮 p艂atka 艣niegu

Pisanie ksi膮偶ki bezwzgl臋dnie nale偶y zacz膮膰 od pomys艂u, o czym w艂a艣ciwie ma ona by膰 i jaki gatunek literacki reprezentowa膰, literatur臋 faktu, powie艣膰 obyczajow膮, krymina艂, romans, a mo偶e tak modne science fiction lub fantasy. Mo偶na te偶 od razu wymy艣li膰 jej tytu艂, chocia偶 r贸wnie dobrze mo偶na zrobi膰 to p贸藕niej, znajduj膮c najbardziej adekwatny do tego, co stworzyli艣my. Podczas procesu tw贸rczego najlepiej trzyma膰 si臋 metody tzw. p艂atka 艣niegu, w kt贸rej zaczynaj膮c od og贸lnego zarysu fabu艂y, stopniowo dodajemy do niej coraz wi臋cej szczeg贸艂贸w. Pozwala ona stosunkowo prosto, w 10 krokach napisa膰 poczytne dzie艂o, by膰 mo偶e nawet bestseller, kt贸ry przyci膮gnie rekordow膮 liczb臋 czytelnik贸w.

Krok 1 鈥 pierwsze zdanie opisuj膮ce tre艣膰 ksi膮偶ki

Nasz膮 podr贸偶, przygod臋 z pisaniem trzeba zacz膮膰 od napisania pierwszego zdania, lecz nie przypadkowego, tego, co w danym momencie przysz艂o nam do g艂owy. To pierwsze zdanie ma niebagatelne znaczenie dla dalszej pracy, powinno bowiem zawiera膰 streszczenie ca艂ej powie艣ci. Wiem, 偶e wiele os贸b powie, 偶e to przecie偶 niemo偶liwe, ale uwierzcie na s艂owo, 偶e najwa偶niejsze tezy powstaj膮cego dzie艂a mo偶na w nim zmie艣ci膰, np. Naukowiec wynalaz艂 maszyn臋 do podr贸偶y w czasie, aby uniemo偶liwi膰 zamach na prezydenta Lincolna.

Krok 2 鈥 rozbudowa pierwszego zdania do ca艂ego akapitu

Pierwsze zdanie gotowe, wiemy ju偶, co nasz bohater b臋dzie musia艂 zrobi膰, czas wi臋c rozbudowa膰 to zdanie do ca艂ego akapitu, post臋puj膮c podobnie, jak przy rozprawce, kt贸r膮 na pewno pami臋tacie ze szko艂y. Taki akapit powinien mie膰 nast臋puj膮c膮 struktur臋:

  • wprowadzenie do przedstawionych wydarze艅;
  • rozwini臋cie, czyli katastrofa, jakie艣 gwa艂towne wydarzenie;
  • zako艅czenie.

Temu akapitowi dobrze jest nada膰 znan膮 z teatru struktur臋 trzech akt贸w, pami臋taj膮c, aby ka偶dy zawiera艂 t臋 katastrof臋 i wtedy tekst b臋dzie ci膮giem nast臋puj膮cych po sobie wydarze艅 gdzie:

  • katastrofa pierwsza ko艅czy akt pierwszy;
  • katastrofa druga jest jednocze艣nie punktem kulminacyjnym aktu drugiego;
  • katastrofa trzecia tak偶e pojawia w akcie drugim, umo偶liwiaj膮c p艂ynne przej艣cie do aktu trzeciego, w kt贸rym nast臋puje wyja艣nienie i rozwi膮zanie przedstawionych w膮tk贸w.

Krok 3 鈥 tworzymy bohater贸w powie艣ci

O ile naszym celem nie jest napisanie ksi膮偶ki o maszynach rolniczych, czy podr臋cznika do matematyki, to kolejnym krokiem powinno by膰 stworzenie postaci bohater贸w. S膮 oni niezb臋dni w ka偶dej powie艣ci, musimy o nich pami臋ta膰, nawet szukaj膮c odpowiedzi na pytanie, jak napisa膰 ksi膮偶k臋 o swoim 偶yciu. W tym przypadku to my b臋dziemy najwa偶niejsz膮 postaci膮, ale musz膮 si臋 te偶 pojawi膰 wszystkie inne osoby przewijaj膮ce si臋 przez nasze dotychczasowe 偶ycie.

Stworzenie bohater贸w to jedna z najtrudniejszych rzeczy, z jak膮 b臋dziemy musieli si臋 zmierzy膰, chc膮c napisa膰 ksi膮偶k臋. Nie mog膮 to przecie偶 by膰 p艂askie, jednowymiarowe postacie, dlatego warto dla ka偶dej z nich stworzy膰 odr臋bny kwestionariusz osobowy, robiony np. z pomoc膮 arkusza kalkulacyjnego, w kt贸rym musz膮 si臋 znale藕膰 takie dane, jak:

  • imi臋 i ewentualnie nazwisko postaci;
  • sk膮d pochodzi, miasto, kraj, grupa spo艂eczna itp.;
  • cel jego dzia艂ania i co go do tego motywuje;
  • informacj臋, jakie przeszkody czy konflikty stoj膮 na drodze do osi膮gni臋cia tego celu;
  • przemian臋 bohatera, do jakiej dochodzi w wyniku zdarze艅, kt贸rych jest uczestnikiem lub 艣wiadkiem;
  • kr贸tkie podsumowanie.

Krok 4 鈥 rozwini臋cie szkieletu powie艣ci stworzonego w kroku 2

W kroku 2 stworzyli艣my og贸lny szkielet powstaj膮cej ksi膮偶ki, teraz nadszed艂 czas na jego rozwini臋cie, dok艂adniejsze opisanie poszczeg贸lnych wydarze艅, tworz膮ce streszczenie, daj膮ce wyra藕niejszy obraz, o czym ma by膰 nasze dzie艂o. Stanowi to jednocze艣nie podstaw臋 do dalszej pracy, wgl膮d we wszystkie w膮tki, kt贸re musz膮 oczywi艣cie uk艂ada膰 si臋 w sp贸jn膮 ca艂o艣膰.

Krok 5 鈥 艣wiat widziany oczami bohatera

W tym kroku musimy rozpisa膰 fabu艂臋, bior膮c pod uwag臋 punkt widzenia g艂贸wnego bohatera lub poszczeg贸lnych bohater贸w, je艣li jest ich wi臋cej. Dla ka偶dego trzeba wymy艣li膰 osobn膮, pasjonuj膮c膮 i wci膮gaj膮c膮 histori臋, kt贸r膮 umieszczamy w ich kwestionariuszach osobowych. Nie b臋d膮 wi臋c to ju偶 p艂askie, jednowymiarowe postacie, ale osoby z 鈥瀔rwi i ko艣ci鈥 niemal automatycznie nabieraj膮ce wymaganej literackiej g艂臋bi.

Krok 6 鈥 dalsza rozbudowa fabu艂y i umieszczenie w nich postaci

Pisanie ksi膮偶ki, pierwszej, ale mo偶e nie ostatniej w naszym 偶yciu, rozpocz臋li艣my od stworzenia wst臋pnego akapitu, trzonu powie艣ci, postaci bohater贸w i streszczenia fabu艂y. W tym kroku trzeba j膮 dalej rozbudowa膰, kreuj膮c poszczeg贸lne sceny, nadaj膮c im nazwy, umieszczaj膮c w nich bohater贸w, aktywnie uczestnicz膮cych w opisywanych wydarzeniach. To wszystko coraz bardziej przypomina ksi膮偶k臋, a zapisanie tych informacji znacznie u艂atwia wprowadzenie ewentualnych poprawek lub modyfikacji.

Krok 7 鈥 zn贸w wracamy do naszych bohater贸w

W kroku 3 stworzyli艣my wst臋pnie postacie bohater贸w powstaj膮cej ksi膮偶ki, czas zatem rozbudowa膰 je szerzej na podstawie wcze艣niej opracowanych danych zawartych w kwestionariuszu osobowym. Nale偶y im przede wszystkim nada膰 wymagane cechy charakteru, szerzej opisa膰 ich pochodzenie oraz wszystkie przesz艂e wydarzenia, kt贸re doprowadzi艂y do tego, kim si臋 stali. Jest to jeden z najtrudniejszych krok贸w, bez niego postacie nie zyskaj膮 wspomnianej g艂臋bi i w pe艂ni nie skomponuj膮 si臋 z fabu艂膮 powie艣ci. Dlatego warto po艣wi臋ci膰 mu odpowiedni膮 ilo艣膰 czasu i nie robi膰 tego w po艣piechu.

Krok 8 鈥 podzia艂 fabu艂y na poszczeg贸lne sceny

Wiemy ju偶, o czym chcemy napisa膰 ksi膮偶k臋, mamy te偶 jej szkielet i dok艂adniejsze streszczenie, kt贸re teraz pos艂u偶膮 nam do rozpisania fabu艂y na tworz膮ce j膮 poszczeg贸lne sceny. Dobrze jest je rozplanowa膰 w porz膮dku chronologicznym, koniecznie przedstawiaj膮c tocz膮ce si臋 wydarzenia z punktu widzenia bohatera lub bohater贸w. Warto w tym celu ponownie wykorzysta膰 arkusz kalkulacyjny, tworz膮c tabel臋, w kt贸rej po jednej stronie b臋d膮 bohaterowie, a w kolejnej kolumnie opis wydarze艅, w kt贸rych uczestnicz膮. Ten krok jest polecany zw艂aszcza dla pocz膮tkuj膮cych pisarzy mog膮cych 艂atwo zgubi膰 si臋 w stopniu skomplikowania fabu艂y.

Krok 9 鈥 dalsza rozbudowa scen

Teraz przyszed艂 czas na rozbudow臋 ka偶dej sceny opisanej w arkuszu kalkulacyjnym, umieszczenie w niej dialog贸w i wydarze艅 istotnych dla dziej贸w bohater贸w. Jest to nieobowi膮zkowy krok, jednak autorom zmagaj膮cym si臋 ze swoj膮 pierwsz膮 ksi膮偶k膮 proponuj臋 go nie pomija膰.

Krok 10 鈥 sprawdzenie sp贸jno艣ci fabu艂y i wyeliminowanie jej b艂臋d贸w

Na koniec nale偶y ponownie przeanalizowa膰 wszystkie poprzednie kroki, przeczyta膰 rozpisane szczeg贸艂owo w膮tki fabu艂y szukaj膮c w nich niesp贸jno艣ci czy b艂臋d贸w logicznych. Powinny 艂膮czy膰 si臋 ze sob膮, spajaj膮c w miar臋 rozwoju fabu艂y, zmierzaj膮c do zako艅czenia. W tym momencie mamy r贸wnie偶 mo偶liwo艣膰 wprowadzania poprawek, zmiany tocz膮cych si臋 wydarzeni, dodawania lub usuwania bohater贸w, szlifowania wszystkich drobnych szczeg贸艂贸w.

Metoda p艂atka 艣niegu 鈥 sami zdecydujcie, czy chcecie j膮 zastosowa膰

pisarz bez weny

Wielu autor贸w woli pisa膰 ksi膮偶ki bez wst臋pnego przygotowania, po prostu siadaj膮c do komputera i przelewaj膮c s艂owa na ekran. Jest to zalecane bardziej do艣wiadczonym pisarzom, ci pocz膮tkuj膮cy powinni zastosowa膰 opisane powy偶ej wskaz贸wki, aby nie pogubi膰 si臋 w ci膮gle przychodz膮cych do g艂owy nowych pomys艂ach. Metoda p艂atka 艣niegu cz臋sto jest krytykowana jako zbyt sztywna i przyczyniaj膮ca si臋 do powstania schematycznych ksi膮偶ek, kt贸rych autorzy tworz膮 niezale偶nie od weny.

Jej zaletom nie da si臋 jednak zaprzeczy膰, prawie ca艂kowicie eliminuje mo偶liwo艣膰 pope艂niania b艂臋d贸w fabu艂y, pozwalaj膮c napisa膰 praktycznie ka偶d膮 ksi膮偶k臋. Oczywi艣cie schemat ten odnosi si臋 nie tylko do powie艣ci, typowej beletrystyki, mo偶na go z powodzeniem stosowa膰 i przy innych ksi膮偶kach. Bohaterem mo偶e by膰 np. firma z dowolnej bran偶y, a osi膮 fabu艂y jej dzia艂alno艣膰 na przestrzeni lat.

Jest to oczywi艣cie tylko jeden ze sposob贸w pisania i ka偶dy sam musi zdecydowa膰, czy chce go zastosowa膰 w swojej pracy, a kiedy j膮 sko艅czycie, pozostanie wam tylko wyda膰 ksi膮偶k臋. Nie jest to niestety takie proste, patrz膮c na kurcz膮c膮 si臋 co roku ilo艣膰 czytelnik贸w w naszym kraju. Swoje dzie艂o mo偶na wyda膰 dwa sposoby:

  • w systemie selfpublishing, czyli po prostu we w艂asnym zakresie, co niestety oznacza samodzielne pokrycie wszystkich zwi膮zanych z tym koszt贸w;
  • w spos贸b tradycyjny, wysy艂aj膮c gotow膮 ksi膮偶k臋 do jednego z wydawnictw, przesy艂aj膮c do nich sw贸j tekst w postaci wydruku lub w formie elektronicznej, dopracowany w najdrobniejszych nawet szczeg贸艂ach, bez b艂臋d贸w i sformatowany zgodnie z wymaganiami stawianymi przez wydawnictwo.
Piotr Plucienniczak3

Zostaw odpowied藕

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczy膰 spam. Dowiedz si臋 wi臋cej jak przetwarzane s膮 dane komentarzy.